Эмоционалды күйзеліс: алғашқы белгілерін байқау және алдын алу жолдары
Эмоционалды күйзеліс дегеніміз не? «Эмоционалды күйзеліс» терминін 1970 жылдары американдық психолог Герберт Фрейденбергер енгізді. Ол ұзаққа созылған стресс пен шамадан тыс жүктемеден туындайтын физикалық, эмоционалдық және ақыл-ой шаршау күйін сипаттады.
Кейін Кристина Маслачтың зерттеуі күйзелістің белгілерін жүйелеуге және оның негізгі құрамдас бөліктерін анықтауға көмектесті. Эмоционалды күйзеліс біртіндеп байқалады. Ең жиі кездесетін белгілері:
Күйзеліс синдромы – «жалқаулық» немесе «мінез әлсіздігі» емес, ұзаққа созылған стресске ағзаның көрсететін психологиялық реакциясы екенін түсіну маңызды.
Студенттердегі эмоционалдық жанудың себептері:
Қайта қалпына келместен жоғары нәтижелерге үнемі ұмтылу шаршауға шалдықтырады.
Мамандар эмоционалды күйзелісті бірнеше кезеңдерін қарастырады:
Алғашқы белгілер неғұрлым ерте байқалса, ресурстарды қалпына келтіру соғұрлым оңай болады.
Алдыңғы шаралар мен қалпына келу әдістері. Эмоционалды күйзелісті болдырмау үшін жұмыс пен демалыстың арасындағы тепе-теңдікті сақтау маңызды:
Өзін-өзі реттеу дағдыларын дамыту пайдалы: тыныс алу жаттығулары, босаңсу әдістері.
Маманға қашан жүгіну керек?
Егер сіз ұзақ уақыт бойы шаршауды сезініп, үмітсіздікке түсіп, өнімділігіңіз бен өмірге деген қызығушылығыңыз төмендеп бара жатқанын байқасаңыз, психологқа жүгіну маңызды. Ерте көмек алу Сіздің психикалық және физикалық денсаулығыңызға ауыр салдарлардың алдын алуға көмектеседі.